PZL (Państwowe Zakłady Lotnicze)

 

   W 1928 roku, w wyniku przereorganizowania CWL (Centralnych Warsztatów Lotniczych) w samodzielne przedsiębiorstwo państwowe powstały Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL) z siedzibą w Warszawie. Zakłady podlegały bezpośrednio Departamentowi Aeronautyki MSWojsk. W tym samym roku została zakupiona licencja na francuski metalowy górnopłat myśliwski Wibault 7. Samolot ten był szkołą metalowej konstrukcji dla polskich konstruktorów, co było i tyle istotne, że postanowiono produkować w PZL samoloty o konstrukcji metalowej jako priorytet. Powstały zespoły konstruktorów, opracowujące różne typy samolotów: myśliwskie, bombowe, łącznikowe, pasażerskie i szkolne. Zespół pod kierownictwem inż. Zygmunta Puławskiego, opracowujący samolot myśliwski PZL P.1 najbardziej rozsławił imię wytwórni - głownie za sprawą nowoczesnej konstrukcji płata w układzie mewy, zwanym na świecie "płatem polskim" lub "płatem Puławskiego". Pierwszy prototyp P.1 został oblatany we wrześniu 1929 roku. Konstrukcja tego samolotu ewoluowała poprzez myśliwce P.6, P.7 do samolotu P.11, którego wersja P.11c (opracowana już po tragicznej śmierci Puławskiego przez inż. Jakimiuka) stanowiła trzon polskiego lotnictwa myśliwskiego w Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

   Myśliwce PZL stały się wizytówką wytwórni za granicą. Oblatany w marcu 1933 roku myśliwiec PZL P.24 był najszybszym ówczesnym samolotem myśliwskim z silnikiem gwiazdowym.

   W drugiej połowie roku 1934 wytwórnia przeniosła się z Mokotowa do najnowocześniejszych wtedy w Polsce zakładów lotniczych na Okęciu-Paluch. W nowej siedzibie od 1936 roku produkowano już lekkie bombowce PZL-23 Karaś oraz nieco później ciężkie dwusilnikowe nowoczesne bombowce PZL-37 Łoś, a także zajmowano się rozwojem samolotu P.24, który miał być dla PZL eksportowym towarem numer jeden. Polscy inżynierowie uczestniczyli czynnie w uruchomieniu produkcji licencyjnej tego płatowca w Kayseri w Turcji. Produkcję nowoczesnego dwusilnikowego myśliwca pościgowego PZL P.38 Wilk hamowały prace nad nowymi silnikami rodzimej konstrukcji, co spowodowało, że samolot nie zdążył być produkowany przed wybuchem wojny. najnowocześniejszym produktem PZL był PZL-37 Łoś, który skutecznie zaistniał w pierwszych miesiącach walk, jednak samolotów tych było zdecydowanie zbyt mało i nie miały one dostatecznej osłony myśliwskiej.

   Wytworni zabrakło po prostu czasu na wdrożenie do produkcji wielu interesujących projektów, gdyż na przeszkodzie stanął wybuch wojny we wrześniu 1939 roku. Samolot myśliwski PZL P.50 Jastrząb czekał na podjęcie produkcji, jednak tylko jeden egzemplarz był gotowy do lotu w momencie rozpoczęcia działań wojennych.

 

P.7

P.11

P.24

P.50

PZL-23

PZL-37

         

PZL-46

         

 

 

P.7

P.11

P.24

P.50 Jastrząb

PZL-23 Karaś

PZL-37 Łoś

PZL-46 Sum

 

Polska